Nowe śródmieście w Dąbrowie Górniczej – jak zmienia się centrum miasta i co powstanie do 2027 roku

Nowe śródmieście i rynek w Dąbrowie Górniczej – przebieg inwestycji

W centrum Dąbrowy Górniczej trwa realizacja nowego śródmieścia z zielonym rynkiem. Inwestycja prowadzona jest na terenach po byłej Fabryce Obrabiarek Defum i obejmuje przebudowę dawnych hal fabrycznych oraz zmianę ich funkcji na publiczne i użytkowe. Projekt dofinansowany jest z funduszy Unii Europejskiej. Utrzymane zostaną zabytkowe hale przemysłowe z przełomu XIX i XX wieku. Pozostałe, nowsze budynki zostały wyburzone. Projekt zakłada stworzenie ogólnodostępnej, otwartej przestrzeni miejskiej skoncentrowanej wokół usług publicznych i aktywności obywatelskiej.

Hala Tworzeń – pierwszy etap realizacji

Hala Tworzeń stanowi kluczowy obiekt pierwszego etapu inwestycji. Zostaje przekształcona w wielofunkcyjną przestrzeń konferencyjno-targowo-koncertową, przeznaczoną do organizowania wydarzeń kulturalnych, koncertów oraz wystaw. Przewidziane są tu także pomieszczenia na zajęcia teatralne i muzyczne dla Młodzieżowego Ośrodka Pracy Twórczej. Historyczna konstrukcja stalowa hali została zachowana i wyeksponowana. Przestrzeń pozwala na montaż dwóch scen, ma 224 miejsca siedzące i ponad 500 stojących, szeroką antresolę, szatnie i toalety. Z zewnątrz trwają prace przy fundamencie sceny plenerowej i instalacji oświetleniowej.

Obok hali powstał czterokondygnacyjny budynek biurowo-szkoleniowy o powierzchni 1200 m2. W obiekcie mieścić się będzie Centrum Aktywności Obywatelskiej, Centrum Senioralne oraz Centrum Integracji Międzypokoleniowej. Znajdują się tam dziesiątki pomieszczeń biurowych i konferencyjnych dla stowarzyszeń oraz organizacji społecznych. Projekt przewiduje także zielony dach z panelami fotowoltaicznymi i elewację porośniętą roślinnością. Wartość etapu I wynosi 95 117 749 zł brutto, przy czym 78 017 304 zł to dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027 w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Generalnym wykonawcą jest firma Strabag.

Drugi etap – rewitalizacja kolejnych hal i nowe funkcje

W drugim etapie obejmuje rewitalizację Hali Ząbkowice (powstała na początku XX wieku), która pełnić będzie funkcje gastronomiczne typu foodcourt i zostanie nawiązaniem do Huty Szkła Gospodarczego. Pojawi się tam ekspozycja historyczna związana z hutą. Pasaż Reden połączy funkcje handlowe, usługowe oraz muzealne, prezentując przemysłowe dziedzictwo Zagłębia Dąbrowskiego. Równolegle, Hala Zielona o powierzchni 3700 m2 ograniczy od zachodu teren Zielonego Rynku i zapewni funkcjonowanie zgodne z rytmem miasta.

Wartość robót drugiego etapu wynosi ok. 150 mln złotych. W sumie w nowym śródmieściu przewidziano inwestycje za ok. 100 mln zł z funduszy europejskich. Zakończenie prac planowane jest do 31 lipca 2027 roku (umowa podpisana z firmą Budecon S.A. w październiku 2025 roku), a przewidywany termin udostępnienia obiektów mieszkańcom przypada na koniec 2027 roku.

Docelowe zagospodarowanie – inwestycje mieszkaniowe i biurowe

Trzeci etap przewiduje budowę około 250 mieszkań o powierzchni przekraczającej 12 000 m2 oraz blisko 8 500 m2 powierzchni usługowej. Zmiana funkcji przemysłowych terenów na miejsca skupiające życie społeczne, gastronomiczne, kulturalne i biznesowe wpisuje się w strategię rewitalizacji poprzemysłowych obszarów centralnych Dąbrowy Górniczej.

Historia i przebieg prac – od konsultacji do realizacji

Proces planowania rozpoczął się w 2016 roku i obejmował szerokie konsultacje społeczne, badania oczekiwań mieszkańców oraz konkursy architektoniczne. W 2019 roku wyłoniono zwycięski projekt biura Analog Piotra Śmierzewskiego spośród 101 zgłoszeń. Biuro to przygotowało szczegółową koncepcję urbanistyczno-architektoniczną, która definiuje obecny kształt śródmieścia.

Od 2019 roku funkcjonuje gminna spółka Fabryka Pełna Życia, odpowiedzialna za realizację projektu. W tym czasie zrewitalizowano dawny warsztat elektryczny (2019), a teren wokół niego zyskał boisko do siatkówki, punkty gastronomiczne oraz miejsca wydarzeń, takich jak koncerty czy foodtrucki. W 2020 roku zakończono rozbiórkę starego biurowca Defum.

Cel transformacji śródmieścia

Nowe centrum miasta łączy funkcje kulturalne, społeczne, usługowe, gastronomiczne, mieszkaniowe i rekreacyjne. Przestrzeń została zaprojektowana jako otwarta, umożliwiająca integrację mieszkańców różnych grup wiekowych i społecznych, a także prezentująca przemysłowe dziedzictwo regionu.

• Wykorzystanie istniejących, historycznych hal fabrycznych,
• wprowadzenie nowoczesnych technologii,
• łączenie przestrzeni zielonych z obiektami użyteczności publicznej,
• konsultacje z mieszkańcami i konkursy na rozwiązania architektoniczne,
• znaczne wsparcie finansowe z funduszy unijnych.

Prace zmierzają ku zakończeniu zgodnie z harmonogramem przedstawionym przez władze miasta i wykonawców inwestycji.