Osiedle PERUN przy Grochowskiej – dawna fabryka zyska zieloną przestrzeń i nowe funkcje w sercu Warszawy
Rewitalizacja terenów poprzemysłowych przy Grochowskiej: osiedle PERUN
Fabryka Perun, czyli Towarzystwo Akcyjne Fabryk Tlenu i Aparatów, funkcjonowała w Warszawie przy ul. Grochowskiej 301/305 od 1913 do 2003 roku. Pozostałości po zakładach stanowią obecnie tylko kilka zabytkowych budynków. Firma Alides rozpoczęła proces przekształcania tego terenu w otwarte, zielone osiedle mieszkaniowe. Projekt przygotowała pracownia architektoniczna WWAA – zespół, który silnie związany jest z Kamionkiem i działa w tym rejonie od lat.
Lokalizacja i założenia projektowe
Grochowska, położona w geometrycznym centrum Warszawy, uznawana jest za obszar o znaczącym potencjale urbanistycznym. Okolica jest dobrze skomunikowana i sąsiaduje z rozległymi terenami zielonymi, takimi jak Park Skaryszewski czy Kamionkowskie Błonia Elekcyjne. Po przeciwnej stronie ulicy od fabryki PERUN znajdują się urząd dzielnicy oraz teren budowy Sinfonii Varsovii.
Deweloper, Alides Polska, uzyskał możliwość realizacji inwestycji po ośmiu latach przygotowań, konsultacji społecznych oraz negocjacji z miastem. W wyniku tych rozmów wysokość zabudowy ograniczono do skali sąsiednich kamienic. Ostatecznie powstanie 242 mieszkań oraz lokale usługowe w parterach nowo wznoszonych bloków. Mieszkańcy zyskają 212 podziemnych miejsc parkingowych oraz 469 miejsc dla rowerów. W realizacji znajdują się również obiekty handlowo-usługowe w historycznych halach.
Architektura, rewitalizacja i funkcje społeczne
Architekci WWAA w projekcie podkreślili unikatowy charakter niegdyś przemysłowej okolicy. Przyjęto rozwiązania odwołujące się do oryginalnej kolorystyki i surowego ducha dawnych obiektów. W nowych budynkach występują powtarzalne fasady, prefabrykowane elementy oraz industrialne podcienia. W samym centrum głównej osi widokowej umieszczono historyczne hale fabryczne, przewidziane do modernizacji przez firmę Monument Service.
Całe osiedle ma pozostać otwarte, bez ogrodzeń i bram od ul. Grochowskiej oraz Stanisława Augusta. Projekt przewiduje przekazanie jednego budynku dzielnicy na placówkę edukacyjną, przy której powstaną dwa place zabaw: szkolny oraz ogólnodostępny. Łącznie do dyspozycji mieszkańców oraz okolicznej społeczności przeznaczono blisko 2000 m kw. powierzchni usługowej w odrestaurowanych budynkach oraz w parterach nowych bloków.
Zieleń, komunikacja i elementy historyczne
Teren inwestycji zostanie otwarty na otaczające skwery, które też obejmuje projekt modernizacji. Osiedle wyróżnia się planowaną bioróżnorodnością: architekci zastosują gatunki roślin odporne na warunki miejskie, charakterystyczne dla siedlisk poprzemysłowych. Zieleń zaplanowano w sposób niesymetryczny, zbudowaną z różnych pięter roślinności: od wysokich drzew, przez krzewy po byliny.
Cały ruch samochodowy przeniesiono pod ziemię – na terenie osiedla nie zaplanowano ulic dla aut. Pojazdy będą dojeżdżać jedynie do wjazdu na parking od ul. Grochowskiej. Do komunikacji publicznej należą dwa przystanki tramwajowe w pobliżu oraz planowane w przyszłości stacje trzeciej linii metra.
W projekcie wykorzystano historyczne elementy techniczne. Ważnym akcentem staje się ścieżka z trylinki o nietypowym, wielobarwnym kruszywie, będąca pamiątką po działalności inż. Władysława Trylińskiego – związanego z fabryką „Perun” wynalazcy tego typu płyt betonowych.
Proces konserwacji i adaptacji historycznych obiektów
Pierwszy etap prac dotyczy renowacji zachowanych hal przemysłowych. Za jej realizację odpowiada firma 3MK Projekt, specjalizująca się w ochronie zabytków. W przypadku dawnych hal chodzi nie o przywrócenie im efektu „nowości”, lecz wyeksponowanie walorów historycznych – pierwotnego układu okien, otworów, fasad, a także pamiątek technicznych, takich jak metalowa suwnica między budynkami czy ukryta pod ziemią waga samochodowa.
Adaptacja tego terenu łączy konieczność zachowania autentycznego charakteru z potrzebą przystosowania do nowych funkcji społecznych i mieszkaniowych. Zakończenie inwestycji zaplanowano na rok 2029.