Stadion Maksimir w Zagrzebiu – architekci kontra kibice. Kontrowersje wokół nowego projektu

Nowy stadion Maksimir w Zagrzebiu – architektura kontra oczekiwania kibiców

Projekt nowego stadionu Maksimir w Zagrzebiu wywołał spór między jury konkursu architektonicznego a kibicami Dinama. Zwycięska koncepcja VG13 Architects z Mediolanu została oceniona jako kontynuacja architektonicznej tożsamości Zagrzebia, jednak spotkała się ze sprzeciwem sympatyków klubu. Kibice wskazują, że projekt nie odpowiada ich wyobrażeniu o stadionie, który ma sprzyjać wspólnemu dopingowaniu.

Charakterystyka zwycięskiej koncepcji VG13 Architects

Zwycięski projekt przewiduje cztery oddzielne trybuny, nakryte prostokątnymi połaciami dachów o wyrazistej, monumentalnej formie. Pojemność stadionu to 35 000 zadaszonych miejsc. Kompozycję charakteryzują srebrzystoszare powierzchnie, ostre krawędzie i głębokie cienie pod dachem. Widoczne prześwity między trybunami umożliwiają widok na drzewa i otoczenie parku Maksimir, co ma nawiązywać do projektu modernisty Vladimira Turiny.

Kontekst i reakcje społeczne

Kibice kontra architekci

Głównym zarzutem stawianym przez środowisko kibiców, w tym grupę Bad Blue Boys, jest otwartość narożników i brak zwartej zabudowy trybun. Kibice podkreślają, że taka forma stadionu niweluje poczucie wspólnoty i atmosferę widowiska. Prezes Dinama, Zvonimir Boban, zapowiedział rozważenie ograniczenia otworów między trybunami, lecz nie zadeklarował zmiany podstawowych założeń projektu.

Stanowisko architektów VG13

Autorzy podkreślają, że od początku uwzględniali akustykę, ochronę przed pogodą oraz komunikację. Nie określili jednak, czy otwarte narożniki zostaną zmodyfikowane. Przyszłe działania zależą od konsultacji z miastem, klubem i użytkownikami obiektu.

Konkurs i wyróżnione propozycje

W konkursie architektoniczno-urbanistycznym, zorganizowanym przez miasto Zagrzeb i rząd Chorwacji, zgłoszono 88 propozycji z całego świata. Jury złożone z dziewięciu członków, pod przewodnictwem Toma Plejića, oceniało m.in. spełnienie wymagań funkcjonalnych, jakość publicznych przestrzeni, zgodność z budżetem i efektywność energetyczną.

Pięć nagród dla najlepszych zespołów

• pierwsze miejsce – VG13 Architects (Włochy),
• drugie miejsce – XDGA z Brukseli,
• trzecie miejsce – zespół Plan Común, Studio Muoto, DATA architectes, Beatriz Borque, Beatriz Saladich,
• czwarte miejsce – njiric plus arhitekti (Chorwacja),
• piąte miejsce – LAN (Francja) i P2PA (Polska).

Studio VG13 – sylwetka zwycięzców

VG13 Architects to zespół kierowany przez Tommaso Fantiniego i Alberto Rossiego, urodzonych w 1992 roku, absolwentów Accademia di architettura w Mendrisio. W dorobku mają projekty we Włoszech, Szwajcarii i Maroku, a Maksimir jest ich pierwszym dużym obiektem publicznym tej skali.

Piąte miejsce dla polsko-francuskiego zespołu

Projekt przygotowany przez LAN i P2PA wykorzystuje historyczny układ Zagrzebia z 1907 roku i organizuje przestrzeń za pomocą trójkątnego placu oraz pieszej osi od południowego węzła komunikacyjnego ku parkowi. Charakterystyczna okrężna, czerwona promenada łączy różne części kompleksu, a elewacja stadionu nawiązuje do chorwackiej szachownicy dzięki przeplataniu pełnych i ażurowych elementów. Głęboki błękit trybun podkreśla identyfikację klubu Dinamo. Esplanada wyniesiona 8 metrów ponad poziom placu kieruje kibiców na odpowiedni poziom widowni, a układ podcieni porządkuje ruch publiczności.

Znaczenie konkursu i dalsze kroki

Decyzję o ostatecznym kształcie stadionu podejmą władze Zagrzebia i rząd Chorwacji. Burmistrz Tomislav Tomašević zapowiedział konsultacje po licznych głosach krytyki. Zakres możliwych zmian koncepcji stadionu pozostaje otwarty.