Nowe obowiązki w projektach budowlanych od maja 2026 – precyzyjne wymiary, ochrona ludności i dostępność

Zmiany w rozporządzeniu dotyczącym projektów budowlanych – kluczowe obowiązki od maja 2026 r.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przypomina, że od 19 maja 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące projektów budowlanych. Zmiany obejmują dokładność podawania wymiarów, warunki ochrony ludności oraz opis dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

Nowa precyzja wymiarowania w projektach

Od 19 maja 2026 r. rysunki projektowe muszą zawierać wymiary z dokładnością do 0,01 m. Zmiana dotyczy wszystkich nowych projektów budowlanych i służy zwiększeniu precyzji, ujednoliceniu dokumentacji oraz ułatwieniu kontroli.

Budowle ochronne i miejsca schronienia – nowe obowiązki projektantów

Rozporządzenie wprowadza obowiązek uwzględnienia warunków ochrony ludności w projektach architektoniczno-budowlanych. Należy projektować budowle ochronne oraz miejsca doraźnego schronienia, dostosowując je do przewidywanego potencjalnego zagrożenia na danym terenie. Przykładami budowli ochronnych są schrony, piwnice o podwyższonej wytrzymałości, pomieszczenia zabezpieczone na wypadek działań wojennych lub katastrof naturalnych.

Dokładniejszy opis dostępności dla osób z niepełnosprawnościami

Zmiana obejmuje także obowiązek szczegółowego opisu rozwiązań architektonicznych sprzyjających dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Dokumentacja powinna precyzyjnie wykazywać, w jaki sposób budynek i jego otoczenie zapewnią swobodne poruszanie się oraz dostęp do najważniejszych funkcji obiektu.

Bezpłatne projekty domów i konkurs architektoniczno-budowlany

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udostępnia bezwzględnie darmowe projekty domów jednorodzinnych dla trzech kategorii powierzchni: 120 m², 150 m² oraz 180 m². Od 2023 roku dostępne są już do pobrania 72 projekty domów o powierzchni do 70 m² oraz 11 projektów domów rekreacyjnych. Projekty można pobrać ze strony gunb.gov.pl.

Konkursy architektoniczne dla nowych projektów

• do lipca 2023 r. trwał konkurs dla projektów domów o powierzchni zabudowy powyżej 70 m²,
• projekty dla domów 120, 150 i 180 m² pojawią się jeszcze w 2023 roku,
• aktualnie dostępnych jest 83 bezpłatnych projektów (72 domy do 70 m², 11 domów rekreacyjnych),
• nowe projekty mają wspierać budownictwo jednorodzinne i dostępność mieszkalnictwa.

Interpretacje i wyjaśnienia Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego

Odstąpienia od projektu i zmiany

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego regularnie publikuje interpretacje dotyczące zmian w projektach architektoniczno-budowlanych oraz zasad dokonywania odstąpień od zatwierdzonych projektów. Tego typu wyjaśnienia są istotne przy planowaniu inwestycji, zwłaszcza w świetle nowych wymogów precyzyjnego wymiarowania oraz obowiązków dotyczących budowli ochronnych.

Ułatwienia administracyjne dla domów do 70 m²

Od przełomu 2021/2022 roku obowiązuje ustawa umożliwiająca budowę domów do 70 m² bez pozwolenia na budowę. Przepisy te mają na celu przyspieszenie procesu inwestycyjno-budowlanego oraz uproszczenie procedur dla inwestorów indywidualnych.

Projektowanie osiedli i trendy po pandemii

Pandemia COVID-19 wywołała widoczne zmiany w projektowaniu osiedli. Deweloperzy wprowadzają rozwiązania sprzyjające integracji społecznej, rekreacji oraz zapewniające wyższy poziom prywatności. Przekłada się to na funkcjonalność części wspólnych, rozwój terenów zielonych oraz uwzględnienie elementów zwiększających bezpieczeństwo mieszkańców.

Nowelizacje prawa budowlanego – uproszczenia i przyspieszenie inwestycji

Zmiany w prawie budowlanym, wprowadzone w latach 2020–2021, znacznie zmieniły zakres i treść projektu budowlanego. Aktualnie projekt budowlany dzieli się na trzy części:

• projekt zagospodarowania działki lub terenu,
• projekt architektoniczno-budowlany,
• projekt techniczny.

Celem nowelizacji przepisów jest uproszczenie ścieżki administracyjnej oraz przyspieszenie inwestycji. Nowe wymogi dotyczą również szczegółowego określenia wymiarów, zgodności z warunkami ochrony ludności oraz dostosowania obiektów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.