Nowelizacja ustawy OZE – opóźnienia i podwyżki przez nowe wymogi dla fotowoltaiki, magazynów oraz pomp ciepła

Nowe przepisy OZE: ryzyko biurokracji i paraliżu inwestycji

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE) oraz innych ustaw (projekt UC118) miał ułatwić montaż fotowoltaiki, magazynów energii i pomp ciepła. Analiza przepisów i stanowiska samorządów opublikowane w maju 2026 roku wskazują, że zmiany mogą skutkować zwiększeniem biurokracji, ryzykiem paraliżu inwestycyjnego oraz nowymi formalnościami dla inwestorów OZE.

Pozwolenia na budowę inwestycji OZE: 14-dniowy termin i zarzuty samorządów

Projekt wprowadza zmianę do art. 33 ustawy Prawo budowlane i ustanawia 14-dniowy termin zawity na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pozwolenie na budowę dla inwestycji OZE. Brak reakcji urzędu w tym terminie uznaje wniosek za formalnie kompletny.

• Samorządy, w tym Związek Powiatów Polskich (ZPP), postulują wykreślenie tego przepisu całkowicie,
• zarzuty obejmują dopuszczanie wadliwych wniosków,
• brak spójności z unijną Dyrektywą RED III przewidującą 30–45 dni na rozpatrzenie wniosku,
• oraz błąd kompetencyjny – wnioski trafiałyby do nadzoru budowlanego zamiast wydziałów architektury w starostwach i urzędach wojewódzkich.

Jeśli zarzuty ZPP zostaną uznane, inwestorzy OZE utracą skrócone terminy postępowania i planowane ułatwienia proceduralne. Błąd legislacyjny polegający na przypisaniu niewłaściwych organów może wydłużyć procesy nawet o kilka miesięcy.

Obowiązkowa certyfikacja UDT dla instalatorów magazynów energii i wallboxów

Od ogłoszenia noweli instalatorzy przydomowych magazynów energii (BESS) i ściennych ładowarek do samochodów elektrycznych (wallboxów) będą musieli posiadać certyfikat Urzędu Dozoru Technicznego (UDT).

• Przepisy przewidują 14-dniowe vacatio legis bez okresów przejściowych,
• brak certyfikatu skutkuje nielegalnością montażu od 15. dnia,
• na rynku działa zaledwie 45 akredytowanych ośrodków UDT,
• zaplanowana liczba instalacji w Polsce do 2027 roku wynosi 200 tysięcy,
• możliwość wzrostu cen realizacji i ryzyko utraty prawa do wykonywania usług przez wiele firm.

Elektrycy z tradycyjnymi uprawnieniami SEP nie zostali objęci żadnym okresem dostosowawczym, dlatego przewidywane są kolejki przed ośrodkami UDT oraz zatory w terminach realizacji.

Fotowoltaika i magazyn na dachu bez DŚU, ale pod warunkiem

Instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii na tzw. sztucznych powierzchniach (np. dachach domów i garaży) będą zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU).

• Wyjątek stanowi możliwość zablokowania inwestycji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ),
• przepisy nie określają terminu na wniesienie sprzeciwu przez RDOŚ,
• bazą do sporów mają być przyszłościowe „mapy wrażliwości przyrody”, które nie są jeszcze dostępne,
• zgodnie z projektem, zwolnienie nie obejmuje inwestycji na terenach objętych ochroną zabytków.

Właściciele nieruchomości uzyskali prawny stan niepewności co do losu swoich inwestycji, a procedura może się przedłużać bez planu czasowego.

Nowe zasady przyłączeń dla pomp ciepła – koniec prostych zgłoszeń

Modyfikacja art. 7 ust. 8g Prawa energetycznego usuwa aktualny tryb zgłoszeniowy dla pomp ciepła o mocy do 12 kW. Operator sieci otrzymuje 14 dni na wydanie warunków przyłączenia, jednak przepis:

• definiuje pompę ciepła jako „aktywny element systemu”,
• usuwa dotychczasowy reżim uproszczony (dotychczas operator miał 30 dni na milczącą akceptację zgłoszenia),
• zezwala operatorowi na wydłużenie terminu przyłączenia pod pretekstem „modernizacji przyłącza” – pojęcia niewyjaśnionego w ustawie,
• wprowadza możliwość czasowego, zdalnego ograniczania poboru mocy przez pompę ciepła w sytuacjach przeciążenia sieci (na wzór niemieckich regulacji §14a EnWG).

Ustawodawca nie przewidział takiego rozwiązania dla innych urządzeń grzewczych. Użytkownicy pomp ciepła muszą liczyć się z uznaniowymi odmowami oraz ingerencją w funkcjonowanie urządzenia.

Dwugłos legislacyjny w noweli OZE

Projekt UC118 wprowadza korzystne zmiany, takie jak możliwość gwarancji ubezpieczeniowych w systemach aukcyjnych oraz legalizację kabel pooling na rzecz czysto zielonych projektów. Jednocześnie błędy legislacyjne – zwłaszcza w kwestii certyfikacji UDT – niosą ryzyko paraliżu sektora montażowego i wzrostu cen usług.

Firmy EPC i inwestorzy planujący projekty na drugą połowę 2026 roku potrzebują przygotować się na istotne zmiany harmonogramów, dodatkowe formalności oraz potencjalne ryzyka prawne i organizacyjne.