Strefowanie wentylacji w inteligentnym domu – jak działa podział nawiewu na przykładzie systemu 4ZONE

Strefowanie wentylacji w inteligentnym domu: zasady podziału nawiewu

Strefowanie rekuperacji umożliwia różnicowanie ilości powietrza dostarczanego do wybranych części domu zgodnie z ich aktualnym wykorzystaniem. System 4ZONE marki Alnor pozwala na podział instalacji na do czterech stref, gdzie dystrybucja powietrza automatycznie dostosowuje się do danych z czujników CO₂, bez ingerencji domowników. W ten sposób wentylacja dopasowuje się do potrzeb zarówno strefy dziennej, jak i nocnej.

Definicja i zasada strefowania rekuperacji

Strefowanie rekuperacji to podzielenie instalacji wentylacyjnej na obszary z niezależnie regulowanym przepływem powietrza. Strefa odpowiada najczęściej grupie pomieszczeń użytkowanych podobnie i w tych samych porach, np. część dzienna (salon, kuchnia) lub nocna (sypialnie). System 4ZONE umożliwia podział zarówno na strefy nawiewne, jak również nawiewno-wywiewne. Konfiguracje obejmują nawet cztery strefy nawiewne lub układy mieszane przy użyciu skrzynki HRQ-4ZONE-Connection-Box oraz trójnika 2ZONE.

Podział na strefę dzienną i nocną

Podstawą podziału jest funkcjonalność pomieszczeń. Do strefy dziennej zalicza się m.in. salon czy gabinet, użytkowane przede wszystkim w ciągu dnia, natomiast strefa nocna obejmuje sypialnie i pokoje dziecięce. System kieruje większą ilość powietrza do stref, w których aktualnie przebywają domownicy. Przykładowo, o poranku świeże powietrze trafia głównie do strefy dziennej, a nocą do sypialni. Nie działa on według sztywnego harmonogramu, lecz reaguje na bieżące pomiary stężenia CO₂.

Regulacja wydajności centrali i dystrybucji powietrza

Zmiana wydajności centrali oznacza zwiększenie lub zmniejszenie całkowitego przepływu powietrza w systemie, natomiast zmiana dystrybucji rozdziela dostępny strumień pomiędzy wybrane strefy. System 4ZONE otrzymuje dane z czujników, steruje zaworami nawiewnymi/wywiewnymi i przekazuje sygnały do rekuperatora, aby zwiększyć lub zmniejszyć pracę wentylatorów.

Automatyczne zarządzanie przepływem w systemie 4ZONE

Każda strefa w systemie 4ZONE otrzymuje dedykowany czujnik CO₂. Skrzynka sterująca 4ZONE-Connection-Box przyjmuje dane dotyczące stężenia CO₂ i obecności użytkowników, regulując otwarcie zaworów nawiewnych lub wywiewnych z precyzją do 1 m³/h. W strefach aktywnych zawory otwierają się szerzej, a centrala może zwiększyć obroty. Komunikacja między elementami odbywa się bezprzewodowo.

Jedna skrzynka HRQ-4ZONE-Connection-Box obsługuje maksymalnie dwie strefy i cztery zawory, system z dwiema skrzynkami zarządza czterema strefami i do ośmiu zaworów. Każdy zawór jest przypisany do określonej strefy.

Czy strefowanie odcina wentylację nieużywanych pomieszczeń?

Nie. System 4ZONE nie odcina wentylacji w żadnej strefie całkowicie. W nieużywanych obszarach przepływa ok. 10-15% zapotrzebowania. Jeśli aktywna pozostaje jedna strefa, centrala proporcjonalnie zmniejsza wydajność i ogranicza zużycie prądu.

Przykładowe wykorzystanie stref w ciągu dnia

• rano: wyższy przepływ do strefy dziennej (kuchnia, salon),
• w ciągu dnia – obie strefy pracują minimalnie w czasie nieobecności domowników,
• popołudniu i wieczorem: większy strumień świeżego powietrza do salonu i gabinetu,
• w nocy: zwiększona wentylacja sypialni i pokoi dziecięcych, strefa dzienna na przepływie minimalnym.

System reaguje wyłącznie na aktualne wskazania czujników, a nie na sztywno ustawione pory.

Wymagania projektowe dla instalacji strefowej

Strefowanie należy rozważyć już na etapie projektowania. Podział powinien uwzględniać układ domu, przeznaczenie pokojów i możliwości techniczne systemu. Wybór układu, liczby stref oraz rozmieszczenia elementów regulacyjnych ma wpływ na skuteczność działania.

Checklista projektanta i instalatora:

1. określ funkcje i grupowanie pomieszczeń według sposobu użytkowania,
2. wyznacz liczbę stref – jedna skrzynka obsługuje dwie, dwie skrzynki cztery strefy,
3. ustal, czy regulowana będzie tylko jedna część instalacji (nawiew, wywiew) czy obie,
4. przeanalizuj rozkład i podział anemostatów na strefy,
5. uwzględnij współpracę z rekuperatorem wyposażonym w automatykę bezprzewodową,
6. zapewnij w każdej strefie czujnik CO₂ oraz odpowiednią liczbę zaworów,
7. sprawdź zachowanie systemu przy zmniejszeniu przepływu w części stref,
8. wyjaśnij inwestorowi, że strefowanie nie jest indywidualnym sterowaniem każdym pomieszczeniem ani nie wyłącza całkowicie wentylacji w żadnej strefie.

Kiedy stosować podział na strefy?

Strefowanie najlepiej sprawdza się w domach z wyraźnie wyodrębnionymi częściami wykorzystywanymi o różnych porach, np. przy podziale na część dzienną i nocną lub w budynkach z dużą liczbą pomieszczeń. Optymalne rezultaty przynosi wdrożenie systemu strefowego już na etapie projektu wentylacji, gdy rozmieszczenie kanałów i automatyki dopasowuje się do planowanego sposobu eksploatacji budynku.